De hormonen & DO YOU
door erkend psycholoog Marie BrixtofteDe hormonen & DO YOU
DO YOU. De grootste beweging ter wereld. Of is het misschien een concept of een manier van leven. Als dat zo is, moet het wel het meest revolutionaire concept of de belangrijkste manier van leven ter wereld zijn.
Voor jezelf zorgen, “do me” doen, of “do me, first” (wat het ook betekent) – in plaats van voor iedereen anders te zorgen, is veruit een van de belangrijkste dingen die we kunnen doen. Het geeft je een gevoel van eigenwaarde, het zorgt ervoor dat we ons minder eenzaam voelen en het geeft ons een beste vriend voor het leven: onszelf! Ik heb eerder een artikel over dit alles geschreven, getiteld “de psychologie achter DO YOU”
Ik was de biologie vergeten
Maar ik vergat te vermelden hoe belangrijk DO YOU is voor onze biologie. Mensen zijn voor 98,8% identiek aan chimpansees, en dat is belangrijk om te onthouden, omdat het ons eraan herinnert dat we niets meer zijn dan geavanceerde dieren. We zijn organismen die reageren op prikkels. We worden beheerst door onze drang om te overleven, die is gebaseerd op de drang van onze voorouders om te overleven. En dat alles wordt geregeld door hormonen.
Het woord 'hormoon' komt uit het Grieks en betekent 'ontwaken', wat precies is wat hormonen doen, en zo kunnen ze onder andere je slaap, je eetlust en je stemming beïnvloeden.
De hormonen
En nu wordt het een beetje technisch, dus houd je vast: hormonen zijn signaalmoleculen die berichten naar verschillende delen van ons lichaam sturen. Hormonen functioneren dus als een soort chemische boodschappers, die worden afgescheiden door de klieren van het lichaam, via de bloedbaan door het lichaam worden getransporteerd en cellen instrueren om bepaalde taken uit te voeren. Het woord 'hormoon' is Grieks en betekent 'ontwaken', wat precies is wat hormonen doen, en zo kunnen ze onder andere je slaap, je eetlust en je stemming beïnvloeden. Als je een vrouw bent, heb je misschien gemerkt dat je ongeveer 9 dagen na de eerste dag van je menstruatie extraverter, creatiever en productiever wordt en/of meer seksuele fantasieën en een groter verlangen naar seks krijgt. Dit gebeurt omdat het hormoon oestradiol stijgt, wat op zijn beurt ervoor zorgt dat het hormoon lutropine een piek bereikt, en dat zorgt er vervolgens voor dat de eisprong rond het midden van de cyclus plaatsvindt. Studies tonen aan dat in de dagen voorafgaand aan de eisprong de hormonen onze stem, huidskleur en geur veranderen, en dat we ons over het algemeen provocerender gaan kleden en meer gaan flirten. Studies tonen aan dat mannen op al deze subtiele veranderingen reageren, ons aantrekkelijker vinden en meer zin in seks krijgen. Vanuit evolutionair perspectief is dit allemaal logisch, omdat het ervoor zorgt dat onze kansen om onze genen door te geven toenemen. Vergeet niet dat we slechts geavanceerde chimpansees zijn.
Wanneer we iets goeds voor onszelf doen (DO YOU), kunnen we onze hersenen beïnvloeden met 4 zeer krachtige hormonen.
Wat heeft dit te maken met DO YOU?
Ik ben dol op het Engelse concept DIY, wat ‘doe het zelf’ betekent. En dit is precies mijn punt: niet iedereen heeft medicijnen tegen stress nodig. We hoeven ons niet somber, angstig en eenzaam te voelen. Het punt is dat we het zelf kunnen doen, omdat we het vermogen hebben om onze hormonen te beïnvloeden. Wanneer we iets goeds voor onszelf doen (DO YOU), kunnen we onze hersenen beïnvloeden met 4 zeer krachtige hormonen:
Dopamine (beloningshormoon): Dit hormoon wordt afgegeven wanneer we een taak voltooien, onze kleine overwinningen vieren, lekker eten, sporten, lachen, naar muziek luisteren, seks hebben of wanneer we tijd voor onszelf nemen. Kleine hoeveelheden geven een gevoel van welzijn, grotere hoeveelheden geven een gevoel van JOY en nog grotere hoeveelheden een gevoel van geluk en voldoening. Dopamine wordt ook afgescheiden bij het gebruik van cocaïne en wanneer gokverslaafden gokken, maar we hebben de drugs of de roes niet nodig omdat we dopamine kunnen activeren door gewoon goed voor onszelf te zijn.
Endorfine (pijnstiller): Wordt afgegeven wanneer we sporten of seks hebben, wanneer we lachen, een goed boek lezen of wanneer we aardig zijn voor anderen. Endorfine is de lichaamseigen pijnstiller en werkt op dezelfde manier als morfine. Het geeft een gevoel van welzijn, overvloed en energie en kan daarom strategisch worden ingezet bij de behandeling van depressie en angst.
Oxytocine (liefdeshormoon): Wordt afgegeven telkens wanneer je iets goeds voor jezelf doet. Het wordt afgescheiden wanneer je complimenten geeft of ontvangt, wanneer je gezellige activiteiten doet met mensen om wie je geeft (bijvoorbeeld een bordspel spelen), bij langdurig oogcontact, wanneer je een orgasme hebt en wanneer je aangeraakt wordt, vooral bij de oorlellen of tepels. Omdat oxytocine vrijkomt bij alle vormen van aanraking, wordt het zelfs afgescheiden wanneer je je eigen arm streelt en aait. Oxytocine blokkeert de stresshormonen zoals cortisol en adrenaline en versterkt onze hechting met anderen (en met onszelf), en geeft ons een gevoel van geluk en tevredenheid. Daardoor maakt het ons minder angstig, gestrest en eenzaam, en gelukkiger en liefdevoller.
Serotonine (gelukshormoon): Wordt afgescheiden bij het eten van eiwitrijk voedsel, evenals haver en chocolade, en door ervoor te zorgen dat we voldoende B-vitamines in ons lichaam hebben, met name B6 en B12. Het wordt afgescheiden wanneer we worden blootgesteld aan zonlicht, wanneer we tijd doorbrengen in de natuur en aarde onder onze nagels krijgen, wanneer we mediteren en wanneer we sporten. Serotonine heeft een positieve invloed op onze eetlust (vooral onze trek in slechte koolhydraten), de spijsvertering, de regulering van de lichaamstemperatuur, het slaappatroon, de stemming, emoties (vooral geluk) en het geheugen.
Door goed voor onszelf te zorgen, kunnen we de chemie van de hersenen direct beïnvloeden, wat op zijn beurt onze emoties in positieve zin beïnvloedt. En dat werkt behoorlijk verslavend.
